เลือกบริษัททำเว็บไซต์ 12 ข้อที่คนจ้างมักข้ามไปโดยไม่รู้ตัว

ความผิดพลาดที่พบบ่อยตอนเลือกบริษัททำเว็บไซต์

จากการคุยกับลูกค้าที่เคยผ่านมือผู้ให้บริการเว็บมาก่อนจะมาคุยกับทีมผม ความผิดพลาดที่พบซ้ำๆ มักไม่ใช่เรื่องฝีมือออกแบบ แต่เป็นเรื่องที่ไม่ได้ถามให้ชัดตั้งแต่ต้น เช่น ไม่รู้ว่าตัวเองไม่ได้เป็นเจ้าของโดเมน หรือพบว่าแก้ไขเนื้อหาเองไม่ได้เลยหลังส่งงาน

ปัญหาเหล่านี้มักไม่โผล่มาจนกว่าจะผ่านไปหลายเดือนหลังเว็บเสร็จ ซึ่งถึงตอนนั้นการย้ายไปผู้ให้บริการอื่นมีค่าใช้จ่ายและความเสี่ยงสูงกว่าการเช็กให้ดีตั้งแต่แรกมาก บางเคสถึงขั้นต้องเริ่มทำเว็บใหม่ทั้งหมดเพราะไม่มีสิทธิ์เข้าถึงไฟล์งานเดิมเลย ซึ่งเสียทั้งเวลาและงบประมาณซ้ำสอง

12 ข้อที่ควรเช็กก่อนเซ็นสัญญา

• ใครเป็นเจ้าของโดเมนหลังส่งงาน ชื่อใครอยู่ในทะเบียนผู้ถือโดเมน
• ใครเป็นเจ้าของโค้ดต้นฉบับ ขอไฟล์งานกลับมาได้ไหมถ้าเลิกใช้บริการ
• ระยะเวลาส่งงานจริงกี่วัน ไม่ใช่แค่ตัวเลขในโฆษณา
• รอบแก้ไขรวมอยู่ในราคากี่รอบ เกินจากนั้นคิดเพิ่มอย่างไร
• มีการดูแลหรือรับประกันคุณภาพหลังส่งงานหรือไม่ นานแค่ไหน
• SEO พื้นฐานติดมาด้วยหรือเป็นงานเสริมที่ต้องจ่ายแยก
• เว็บที่ส่งมอบแก้ไขเนื้อหาเองได้ไหมโดยไม่ต้องพึ่งผู้ให้บริการตลอด
• มีตัวอย่างผลงานจริงที่ยังใช้งานอยู่ ไม่ใช่แค่ภาพตัดต่อ
• ทีมที่ทำงานจริงเป็นทีมในบริษัทหรือจ้างฟรีแลนซ์ต่ออีกชั้น
• สัญญาระบุขอบเขตงานเป็นลายลักษณ์อักษรชัดเจนหรือพูดปากเปล่า
• ค่าใช้จ่ายต่อเนื่องหลังส่งงาน เช่น โฮสติ้งหรือค่าดูแล มีเท่าไหร่
• ถ้าโปรเจคล่าช้าจากฝั่งผู้ให้บริการ มีการรับผิดชอบอย่างไร

สัญญาณอันตรายในใบเสนอราคา

ใบเสนอราคาที่ไม่ระบุขอบเขตงานเป็นรายการ บอกแค่ตัวเลขรวมโดยไม่แยกว่าค่าออกแบบ ค่าพัฒนา และค่าดูแลคือส่วนไหน เป็นสัญญาณแรกที่ควรระวัง เพราะเวลาเกิดปัญหาจะเถียงกันไม่ได้ว่าอะไรรวมอยู่ในราคาแล้วหรือยัง

อีกสัญญาณคือผู้ให้บริการที่ไม่อยากคุยเรื่องความเป็นเจ้าของโดเมนและโค้ดตรงๆ หรือตอบอ้อมๆ เมื่อถามคำถามนี้ เพราะมักหมายความว่าโมเดลธุรกิจของเขาผูกลูกค้าให้ต้องใช้บริการต่อเนื่องถึงจะเข้าถึงเว็บของตัวเองได้เต็มที่

คำถามที่ควรถามก่อนเซ็นสัญญาทุกครั้ง

นอกจาก 12 ข้อข้างต้น ผมแนะนำให้ถามตรงๆ สามคำถามนี้กับทุกผู้ให้บริการที่คุยด้วย ส่งงานจริงกี่วันโดยเฉลี่ยจากโปรเจคที่ผ่านมา ถ้าไม่พอใจผลงานกลางทางมีขั้นตอนยกเลิกอย่างไร และหลังส่งงานแล้วใครเป็นคนแก้ไขเนื้อหาในแต่ละวัน คำตอบของสามคำถามนี้บอกได้มากกว่าดูพอร์ตโฟลิโอเสียอีก เพราะคำตอบที่อ้อมแอ้มหรือตอบไม่ตรงคำถาม มักสะท้อนวิธีทำงานจริงที่จะเกิดขึ้นตลอดโปรเจคได้ดีกว่าคำโฆษณาในเว็บของผู้ให้บริการเอง

งานวิจัยด้านการออกแบบเว็บที่น่าเชื่อถือจาก สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ หรือ ETDA ก็ย้ำเรื่องความชัดเจนของข้อตกลงทางดิจิทัลระหว่างผู้ให้บริการกับผู้ว่าจ้างเสมอ เพราะเป็นพื้นฐานของการทำธุรกิจออนไลน์ที่ปลอดภัยสำหรับทั้งสองฝ่าย

ดูผลงานเก่าให้ดูอะไรมากกว่าภาพสวย

เวลาดูผลงานเก่าของผู้ให้บริการ อย่าดูแค่ภาพหน้าจอ ให้ลองเปิดเว็บจริงบนมือถือดูว่าโหลดเร็วแค่ไหน เพราะความเร็วหน้าเว็บเป็นตัวชี้วัดคุณภาพงานที่ตรวจสอบได้ง่ายที่สุดด้วยตัวเอง ลองเอา URL ผลงานเก่าของผู้ให้บริการที่กำลังพิจารณาไปวัดใน PageSpeed Insights ของ Google ก่อนตัดสินใจ ใช้เวลาไม่ถึงนาทีต่อเว็บ

มุมของผมหลังเห็นงานที่ต้องซ่อมจากผู้ให้บริการเก่ามาหลายเคส

สิ่งที่ผมเห็นบ่อยที่สุดคือลูกค้าตัดสินใจเลือกจากราคาต่ำสุดในสามใบเสนอราคาที่ได้มา โดยไม่ได้เทียบขอบเขตงานว่าเท่ากันหรือไม่ พอเริ่มงานจริงจึงพบว่าใบเสนอราคาที่ต่ำที่สุดตัดขั้นตอนสำคัญออกไปหลายอย่าง การเทียบใบเสนอราคาที่ดีควรเทียบขอบเขตให้เท่ากันก่อน แล้วค่อยเทียบราคา ไม่ใช่เทียบราคาก่อนแล้วค่อยมาดูว่าขอบเขตต่างกันแค่ไหน แนวทางการเลือกเทคโนโลยีที่เหมาะกับธุรกิจก็สำคัญไม่น้อยกว่ากัน ผมเขียนมุมมองเรื่องนี้ไว้ใน บทความเปรียบเทียบเอเจนซี่กับฟรีแลนซ์ และเช็กลิสต์เสริมใน เช็กลิสต์ก่อนเลือกเอเจนซี่ทำเว็บ

ถ้าจะให้ Vision x Brain ช่วยประเมินก่อนตัดสินใจ

ทีมที่บริษัท Vision x Brain ของผมทำเว็บให้แบรนด์ใหญ่มา 18 ปี ส่งงานภายใน 7 ถึง 14 วันสำหรับงานระดับกลาง พร้อมรับประกันคุณภาพ 6 เดือนหลังส่งงาน และระบุความเป็นเจ้าของโดเมนกับโค้ดให้ลูกค้าชัดเจนตั้งแต่สัญญา ถ้าอยากได้ความเห็นที่สองก่อนเซ็นสัญญากับใคร ดูรายละเอียดบริการที่หน้า บริการพัฒนาเว็บไซต์ของเรา

คำถามที่พบบ่อยเรื่องเลือกบริษัททำเว็บไซต์

ควรขอใบเสนอราคากี่เจ้าก่อนตัดสินใจ

อย่างน้อยสามเจ้าเพื่อเทียบขอบเขตงานและแนวทางทำงาน แต่ต้องเทียบขอบเขตให้เท่ากันก่อนเทียบราคา

เว็บที่ทำจากฟรีแลนซ์เสี่ยงกว่าเอเจนซี่จริงไหม

ไม่เสมอไป แต่ความเสี่ยงหลักคือถ้าฟรีแลนซ์คนเดียวหยุดรับงาน การตามแก้ไขหรือดูแลต่ออาจยากกว่าทีมที่มีหลายคน

ถ้าผู้ให้บริการไม่ยอมให้โค้ดต้นฉบับควรทำอย่างไร

ควรถามเหตุผลให้ชัดและระบุในสัญญาว่าจะได้รับโค้ดเมื่อไหร่ ถ้าตอบอ้อมๆ ควรพิจารณาผู้ให้บริการรายอื่น เพราะการได้โค้ดต้นฉบับกลับมาคือสิทธิ์พื้นฐานที่ผู้ว่าจ้างควรได้รับ ไม่ใช่สิ่งที่ต้องขอร้องเป็นพิเศษ ควรระบุเงื่อนไขนี้ไว้เป็นลายลักษณ์อักษรในสัญญาตั้งแต่ก่อนเริ่มงาน ไม่ใช่ตกลงกันด้วยคำพูดที่ตรวจสอบย้อนหลังไม่ได้

ใบเสนอราคาที่ต่ำที่สุดเลือกได้เลยไหม

ไม่ควรเลือกจากราคาอย่างเดียว ต้องเทียบขอบเขตงานและเงื่อนไขการดูแลหลังส่งงานก่อนทุกครั้ง การตัดสินใจที่รีบร้อนเกินไปมักแพงกว่าการใช้เวลาเทียบให้ละเอียดตั้งแต่ต้น